Ενημέρωση  »   Άρθρα   »  [arcl-0001]

Ο Μ. Δερτούζος του ΜΙΤ για την κοινωνία της πληροφορίας του 21ου αιώνα

   Έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από αυτόν που γνωρίζουμε σήμερα, στον οποίο τα υπολογιστικά συστήματα θα εμπεριέχονται σε κάθε μορφή της καθημερινής ανθρώπινης λειτουργίας, επηρεάζοντας καταλυτικά το διεθνές εργασιακό περιβάλλον αλλά και την παγκόσμια οικονομία, περιέγραψε ως την αυριανή πραγματικότητα ο διευθυντής του Εργαστηρίου Υπολογιστών του Τεχνολογικού Ινστιτούτου Μασαχουσέτης (MIT) Μιχάλης Δερτούζος, σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε στις 20 Νοεμβρίου 2000, στη Θεσσαλονίκη.

   Ο κ. Δερτούζος, που βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη με την ευκαιρία της αναγόρευσής του σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Πληροφορικής του ΑΠΘ, παρουσίασε, μιλώντας στους δημοσιογράφους, το όραμά του για την εξέλιξη της πληροφορικής επανάστασης και τη μορφή που θα έχει η κοινωνία του 21ου αιώνα, με την ανάπτυξη ''ανθρωποκεντρικών συστημάτων''. Το θέμα αυτό πραγματεύεται η ομιλία στην τελετή αναγόρευσής του στο Πανεπιστήμιο, αλλά και το νέο του βιβλίο, το όγδοο κατά σειρά, που πρόκειται να κυκλοφορήσει σε λίγους μήνες.

   Ο κ. Δερτούζος χαρακτήρισε το Internet ως μια ομάδα επιδειξιών και ηδονοβλεψιών, όπου οι πρώτοι, που εκπροσωπούν μόνο το 1% της παγκόσμιας οικονομίας, επιδεικνύουν τις δυνατότητές τους και οι δεύτεροι, το 5% μόνο των κατοίκων του πλανήτη, απλά κοιτάζουν ''σερφάροντας''.

   Βασική πεποίθηση του Έλληνα καθηγητή είναι ότι, τόσο η πληροφορική επανάσταση, όσο και η βιομηχανία της πληροφορικής βρίσκονται ακόμη, κυριολεκτικά, στα σπάργανα και η εξέλιξή τους τα αμέσως επόμενα χρόνια έχει πολλές παραμέτρους.

   Κύριο αίτημα, στο οποίο, κατά τον κ. Δερτούζο -που είναι μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Μηχανολογίας των ΗΠΑ- καλείται να δώσει απαντήσεις η τεχνολογία, είναι η βελτίωση του επιπέδου των επικοινωνιών, τόσο ανάμεσα στο χρήστη και τη μηχανή, όσο και ανάμεσα σε ανθρώπους που μιλούν διαφορετική γλώσσα, αφού η εξέλιξη της επανάστασης της πληροφορίας θα γίνει σε δικτυακό περιβάλλον, το οποίο θα αποτελεί τη μετεξέλιξη του World Wide Web. Άλλα αιτήματα είναι η μεγαλύτερη αυτοματοποίηση των λειτουργιών, η δυνατότητα αναζήτησης πληροφοριών με ''κριτήριο'' την έννοια και όχι τη λέξη και, τέλος, η παροχή πληροφόρησης με βάση τις ανάγκες κατά επαγγελματικό ή άλλο κλάδο ή κατ΄ άτομο (customisation).

   Ρόλο-κλειδί στην πορεία για την εξέλιξη αυτή θα παίξει η αυτοματοποίηση στην επικοινωνία του χρήστη με το υπολογιστικό σύστημα, μια διαδικασία η οποία σήμερα, με τη χρήση πληκτρολογίου και ''ποντικιού'', βρίσκεται σε πρωτόγονη μορφή. Χαρακτηριστικά ήταν τα λόγια του κ. Δερτούζου, ο οποίος είπε ότι ''φτυαρίζουμε'' με φτυάρι υψηλής τεχνολογίας χωρίς πραγματική δυνατότητα φυσικής συνεννόησης ανάμεσα στον άνθρωπο και στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η ημέρα που ο υπολογιστής θα εκτελεί εντολές και θα λαμβάνει φωνητικά μηνύματα από το χρήστη, δεν βρίσκεται και τόσο μακριά. Πέρα από την εμπειρία που ήδη έχουμε από τα κινητά τηλέφωνα, τα οποία καλούν έναν αριθμό ανάμεσα σε ορισμένους προεπιλεγμένους, με απλή αναφορά του από το χρήστη, υπάρχει, όπως είπε ο κ. Δερτούζος, η δυνατότητα ''συζήτησης'' με ''έξυπνα'' συστήματα, για πολύ περιορισμένο αριθμό θεμάτων. Είναι, όμως, ζήτημα τριών ή τεσσάρων χρόνων η πλήρης εξέλιξη της τεχνολογίας που θα καταργεί εντελώς το πληκτρολόγιο στην εισαγωγή δεδομένων και στην επικοινωνία με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή.

   Πέρα από την παραπάνω εικόνα του computer-υπηρέτη, που υπακούει στις εντολές μας, ο Έλληνας καθηγητής, που μετέχει και στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων των ΗΠΑ, έδωσε και μια άλλη διάσταση στις εξελίξεις αυτές: Η κατάργηση του πληκτρολογίου θα βάλει, όπως είπε, στη διεθνή αγορά της χρήσης των εφαρμογών της πληροφορικής το 1 δις των κατοίκων της Κίνας, που λόγω των ιδεογραμμάτων της γλώσσας τους είναι πρακτικά αποκλεισμένοι από τα συστήματα αυτά, καθώς και τα δύο δισεκατομμύρια των ανθρώπων, που είναι αναλφάβητοι. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες που προσφέρει η τηλεργασία, θα διαφοροποιήσουν τη σημερινή πραγματικότητα, προκαλώντας, κατά τον κ. Δερτούζο, μέσα στην επόμενη δεκαπενταετία μια ανακατανομή της εργασίας με ένταση αντίστοιχη αυτής που επέφερε η βιομηχανική επανάσταση. Χαρακτηριστικά ανέφερε το γνωστό παράδειγμα των Ινδών προγραμματιστών, που θεωρούνται οι καλύτεροι διεθνώς, επισημαίνοντας ότι ο σημερινός αριθμός τους, που είναι περίπου 20.000, αποτελεί σταγόνα στον ωκεανό των 50.000.000 Ινδών που γνωρίζουν αγγλικά (σε συνολικό πληθυσμό 700 και πλέον εκατομμυρίων), οι οποίοι θα μπορούν να κάνουν εργασίες γραφείου από απόσταση. Οι ΗΠΑ, επεσήμανε ο κ. Δερτούζος, που διευθύνει και διδάσκει στο ΜΙΤ από το 1974, θα ανακαλύψουν ξαφνικά ότι υπάρχει μια άλλη Αμερική έξω από τη χώρα. Ενδεικτικά παρέθεσε το παράδειγμα της φωνητικής μεταφοράς δεδομένων στην Ινδία, από έναν Αμερικανό γιατρό, της επεξεργασίας τους από έναν Ινδό γραμματέα και της μεταφοράς τους πάλι πίσω στις ΗΠΑ, που κοστίζει σήμερα το 25% του κόστους επεξεργασίας των δεδομένων αυτών στο γραφείο του γιατρού στην Αμερική.

   Οι αλλαγές αυτές, όμως, θα μπορούσαν να έχουν ευεργετικά αποτελέσματα και για τη χώρα μας και πώς; Το ερώτημα αυτό τέθηκε με πολλές μορφές από τους δημοσιογράφους προς τον κ. Δερτούζο, ο οποίος απάντησε συνοπτικά, λέγοντας ότι οι Έλληνας έχουν ιδιαίτερες δυνατότητες στη δημιουργία λογισμικού που θα μπορούσε να αποτελέσει μια ελληνική βιομηχανία αντίστοιχης αποδοτικότητας με τον τουρισμό, αφού, μάλιστα, στην επινοητικότητα των Ελλήνων προγραμματιστών προστίθεται και το πολύ χαμηλό κόστος εργασίας (ένα προς δέκα) σε σχέση με τους Αμερικανούς συναδέλφους τους.

   Πέρα από τις οικονομικές παραμέτρους, όμως, υπάρχει και η ανθρώπινη καθημερινότητα και η λειτουργία της Δημοκρατίας, για τα οποία ο κ. Δερτούζος ρωτήθηκε πώς προβλέπει να επηρεαστούν από τις αλλαγές που επέρχονται. Ο πανεπιστημιακός, που είναι και μέλος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών και Επιστημών της Αθήνας, καταδίκασε τη μεταφορά του φανταστικού στην πραγματικότητα, με τα σενάρια περί ''ελέγχου των ανθρώπων μέσω μικροτσίπ'' και ''αντικατάστασης του ανθρώπινου είδους από ρομπότ'', επισημαίνοντας ότι πρέπει να κατανοήσουμε πως οι μηχανές είναι εργαλεία και τίποτε παραπάνω. Για τη συζητούμενη, δε, ''Παγκόσμια Άμεση Δημοκρατία του Internet'' τόνισε ότι είναι αδύνατο να εφαρμοστεί, καθώς ο άνθρωπος δεν μπορεί να συνομιλήσει με εκατομμύρια άλλους και για τη διοίκησή του χρειάζεται το αντιπροσωπευτικό σύστημα.

Περιεχόμενα