Ενημέρωση  »   Άρθρα   »  [arcl-0016]

E c h e l o n
Πρώτες εκτιμήσεις για την ενοποίηση συστημάτων παρακολούθησης

   Η εθνική υπηρεσία ασφαλείας των ΗΠΑ (NSA), εδώ και τρεις δεκαετίες τουλάχιστον, ξεκίνησε μια προσπάθεια παρακολούθησης ηλεκτρονικών σημάτων (π.χ. τηλεφωνικών συνδιαλέξεων) σε παγκόσμιο επίπεδο, χρησιμοποιώντας όλα τα σύγχρονα μέσα ηλεκτρονικής παρακολούθησης. Οι πρώτες αναφορές για το ECHELON εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 80 ενώ σαφείς ενδείξεις για την ύπαρξή του άρχισαν να έρχονται στο φως της δημοσιότητας τα τελευταία 6-8 χρόνια. Όπως θα δούμε σε επόμενα άρθρα, η ύπαρξη του ECHELON αποδεικνύεται, κυρίως, από κάποια διαπιστωμένα κρούσματα βιομηχανικής κατασκοπίας. Επειδή το παρόν άρθρο έχει εισαγωγικό χαρακτήρα, δεν θα αναλυθεί ο τρόπος που εργάζεται το όλο σύστημα. Συνοπτικά θα πούμε ότι από κάποιες βάσεις ανά τον κόσμο συλλέγονται διάφορα δορυφορικά σήματα, τα οποία διοχετεύονται κυρίως μέσω ενός ηλεκτρονικού δικτύου σε υπερυπολογιστές που ελέγχουν το περιεχόμενό τους εντοπίζοντας κάποιες λέξεις κλειδιά. Οι λέξεις αυτές καθορίζονται από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ή από ''παραγγελίες'' μυστικών υπηρεσιών συμμάχων χωρών ή ακόμα από απαιτήσεις εταιρειών που παρείχαν το ''know-how'' για το σύστημα του Echelon. Συνομιλίες που περιέχουν τις λέξεις κλειδιά, ερευνώνται από διαπιστευμένο προσωπικό, το οποίο ενημερώνει τον κάθε συμβαλλόμενο με το σύστημα. Να σημειωθεί ότι στο δίκτυο αυτό μπορούν να ενταχθούν και πληροφορίες που συλλέγονται από παραδοσιακούς κοριούς και όχι μόνο βάσεις παρακολούθησης δορυφορικών σημάτων. Ακόμα και για τα υποβρύχια τηλεφωνικά καλώδια είναι γνωστό ότι υπάρχουν υποβρύχια του αμερικανικού ναυτικού που η βασική αποστολή τους είναι η εγκατάσταση πάνω τους κοριών σε κάποιο σημείο της υποθαλάσσιας διαδρομής τους.

Γιατί δεν φτάνει ο ένας

   Οι ΗΠΑ, τον καιρό του ψυχρού πολέμου, προσπάθησαν να εκσυγχρονίσουν τις μεθόδους και τα μέσα παρακολούθησης των στρατιωτικών τηλεπικοινωνιών της Σοβ. Ενωσης (χώρας με τεράστια έκταση και με επιρροές σε διάφορα σημεία του πλανήτη, κατά καιρούς). Για να παρακολουθήσεις μια χώρα, η οποία εκτείνεται σε ένα ημισφαίριο και έχει επαφές με διάφορες φιλικά προσκείμενες (πολιτικοοικονομικά ελεγχόμενες) χώρες, χρειάζεσαι πολλές βάσεις παρακολούθησης ηλεκτρονικών σημάτων. Για να έχεις ικανοποιητική πρόσβαση σε μεγάλο αριθμό δορυφορικών σημάτων, απαιτείται εγκατάσταση βάσεων σε διάφορες περιοχές, εκτός ΗΠΑ, σε ένα ευρύ φάσμα γεωγραφικών πλατών. Το σήμα κάθε τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου, συνήθως, μπορεί να φτάσει σε περιοχές με επιφάνεια μέχρι και το 1/3 της συνολικής επιφάνειας της Γης. Αρκεί, δηλαδή, ένας δορυφόρος στην Αγγλία για τη συλλογή των περισσότερων σημάτων από και προς το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Ομως, τα κωδικοποιημένα σήματα με στρατιωτικό ή οικονομικό ενδιαφέρον εκπέμπονται από δορυφόρους με μικρή γεωγραφική κάλυψη. Ετσι, είναι απαραίτητη η ύπαρξη πολλών βάσεων. Οι διπλωματικές προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο υπήρχαν. Κράτη που είχαν ταυτίσει τα συμφέροντά τους με αυτά των Ηνωμένων Πολιτειών ή ήταν εύκολο να ελεγχθεί η πολιτική και οικονομική ηγεσία τους, πρόσφεραν εδάφη για την εγκατάσταση τέτοιων βάσεων, με ανταλλάγματα που κυμαίνονταν από κάποιες πιστωτικές διευκολύνσεις ή παραχώρηση παλαιού οπλικού υλικού έως παραχώρηση απορρήτων πληροφοριών για πολιτική εκμετάλλευση. Κάποιες χώρες ήταν δυνατόν να μην ερωτηθούν καν. Και αυτό, γιατί ήδη υπήρχαν σε αυτές στρατιωτικές βάσεις που θα μπορούσαν να εξοπλιστούν -με άκρα μυστικότητα και άμεσα- με σύγχρονα μέσα παρακολούθησης.

Ολοι για τον ένα και ο ένας για τον εαυτό του

   Δεν θα μπορούσε να υπάρχει σπουδαία, στρατιωτικής φύσεως, πληροφορία μιας χώρας που να ανήκει σε κάποια δυτική συμμαχία -εκτός, ίσως, της Γαλλίας, σε ορισμένες περιπτώσεις-, που να μη υποβληθεί σε επεξεργασία από ειδικά στελέχη του στρατού των ΗΠΑ. Οχι γιατί κάθε φορά οι ΗΠΑ υπονομεύουν τις δραστηριότητες των συμμάχων χωρών, αλλά επειδή η ανταλλαγή, έστω και ανισοβαρής, πληροφοριών είναι αναγκαία για την ύπαρξη οποιασδήποτε συμμαχίας. Ομως, με τις οικονομικές πληροφορίες, όπως για παράδειγμα την παραγγελία ηλεκτρονικών συστημάτων μιας χώρας της Λατινικής Αμερικής σε εταιρεία γαλλικών συμφερόντων, το πράγμα αλλάζει. Εδώ δεν ισχύουν πολύχρονες συμμαχίες.

Η ραχοκοκαλιά του συστήματος

   Η UKUSA (UK-USA) ήταν μια μυστική συμμαχία των ΗΠΑ και της Μ. Βρετανίας που συνεργάστηκαν επιτυχώς κατά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο στην αποκρυπτογράφηση των κωδικοποιημένων σημάτων του γερμανικού στρατού. H UKUSA μάλλον δεν υφίσταται σήμερα ή, καλύτερα, δεν υφίσταται με αυτό το όνομα και τον προαναφερόμενο σκοπό. Τη ραχοκοκαλιά του ECHELON αποτελούν οι μυστικές υπηρεσίες της ΗΠΑ (NSA) και της Μ. Βρετανίας (GCHQ). Αργότερα ενεργοποιήθηκαν και οι υπηρεσίες του Καναδά (CSE), της Αυστραλίας (DSD) και της Νέας Ζηλανδίας (GCSB). Σε αυτές τις χώρες έχουν γίνει αναφορές από τα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης για βάσεις που έχουν κατασκοπευτική δράση ή εκτελούν υποκλοπές δορυφορικών σημάτων, για λογαριασμό των ΗΠΑ. Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε κάποιες βάσεις που η πιθανότητα να σχετίζονται με το ECHELON είναι αρκετά μεγάλη. Κατά πολλούς αποτελούν και τον κορμό του συστήματος: Μ. Βρετανία: Morwenstow. Το πιθανότερο είναι να ελέγχει κάποιους από τους Intelsat ή Inmarsat που βρίσκονται πάνω από τον Ατλαντικό και τον Ινδικό ωκεανό.

Menwith Hill. Τα ''αυτιά'' του είναι στραμμένα κυρίως σε δορυφόρους χωρών της Λατινικής Αμερικής ή της Ρωσίας.

Αυστραλία και Ν. Ζηλανδία: Geraldton, Shoal Bay (Αυστραλία), Waihopai (Ν. Ζηλανδία). Από τις βάσεις αυτές παρακολουθούνται δορυφόροι (κυρίως Intelsat ή Inmarsat) που βρίσκονται πάνω από τον Ειρηνικό.

Καναδάς: Leitrim. Εποπτεύει επικοινωνίες χωρών της κεντρικής Αμερικής.

Γερμανία: Bad Aibling.

Ιαπωνία: Misawa.

ΗΠΑ:Yakima. Από τις πρώτες βάσεις, με σκοπό την παρακολούθηση εκείνων των Intelsat σειράς 5 που βρίσκονταν πάνω από τον Ειρηνικό ωκεανό, στο βόρειο ημισφαίριο.

Sugar Grove. Από τη δυτική Βιρτζίνια μπορούν να ελεγχθούν όλες οι συνδιαλέξεις βόρειας- νότιας Αμερικής.

   Υπάρχουν πολλές ακόμα βάσεις στις ΗΠΑ, στον Καναδά και γενικότερα σε χώρες του ΝΑΤΟ, οι οποίες έχουν τη δυνατότητα υποκλοπής εκπομπών στα VHF και UHF, μπάντες που χρησιμοποιούνται για επικοινωνία από όλους τους στρατούς του κόσμου. Αν και οι βάσεις αυτές δεν είναι η ραχοκοκαλιά του Echelon και περιορίζονται απλώς σε υποκλοπές ή παρεμβολές στρατιωτικών επικοινωνιών και δεν μπορούν να επεκταθούν στη βιομηχανική κατασκοπία, υποβοηθούν με συμπληρωματικές πληροφορίες. Θα πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι οποιαδήποτε βάση είναι στελεχωμένη με το κατάλληλα ειδικευμένο προσωπικό και εξοπλισμένη με συστήματα απολαβής δορυφορικών σημάτων, είναι μέρος του όλου συστήματος.

   Εμείς θεωρούμε ότι το Echelon υπάρχει. Αλλωστε, χώρες όπως η Γαλλία ή η Σοβ. Ενωση, παλαιότερα, είναι γνωστό ότι είχαν αναπτύξει ανάλογα συστήματα, περιορισμένης όμως επίβλεψης και κυρίως για στρατιωτικούς σκοπούς. Και επειδή, όπως διαφαίνεται, ''παγκοσμιοποιείται'' και η παρακολούθηση πολιτών, επιβουλευόμενη βασικά ατομικά δικαιώματα σε μια δημοκρατική κοινωνία, το Echelon θα μας απασχολήσει και σε επόμενα άρθρα.

Περιεχόμενα